Nieuwe kerndoelen digitale geletterdheid: wat staat erin en wanneer gaan ze in?
Digitale geletterdheid is niet langer iets dat "als er tijd over is" een plekje krijgt tussen taal en rekenen. Met de nieuwe kerndoelen digitale geletterdheid krijgt het onderwerp een eigen, wettelijke plek in het basisonderwijs, inclusief onderdelen als mediawijsheid, informatievaardigheden en veilig en verantwoord online gedrag. In dit artikel: hoe ver het traject is, wat er verandert, en wat je als school nu al kunt doen.
In het kort
- Digitale geletterdheid wordt een eigen leergebied met eigen kerndoelen in het primair onderwijs.
- De wet die daar de basis voor legt, is in juni 2026 aangenomen.
- Volgens de planning van het ministerie gaan de kerndoelen in augustus 2027 wettelijk in. Scholen werken ermee vanaf schooljaar 2027–2028.
- Scholen hebben tot augustus 2031 om ze volledig in te voeren. Vrijwillig ermee werken mag nu al.
- Er wordt een doorlopende leerlijn verwacht, niet één losse les.
Van concept naar wet: de tijdlijn
| Fase | Wat er gebeurde |
|---|---|
| Juli 2025 Definitieve conceptkerndoelen | SLO werkte samen met leraren, schoolleiders en experts nieuwe kerndoelen uit, waaronder voor digitale geletterdheid. Na een conceptfase en bijstelling verscheen in juli 2025 de versie die "definitieve conceptkerndoelen" heet. Daarom zie je online beide termen voorbijkomen. |
| Augustus 2025 Vrijwillig starten | Scholen mogen vanaf dan al werken met de kerndoelen digitale geletterdheid, om te oefenen en hun aanbod stap voor stap op te bouwen. |
| Juni 2026 Wet aangenomen | De Wet herziening wettelijke grondslagen kerndoelen is aangenomen en gepubliceerd in het Staatsblad (2026, 138). Daarmee staat digitale geletterdheid als leergebied in de wet. |
| Augustus 2027 Wettelijk van kracht | Volgens de planning van het ministerie van OCW gaan de kerndoelen digitale geletterdheid (en burgerschap) dan wettelijk in. Scholen werken ermee vanaf schooljaar 2027–2028. Voor Nederlands en rekenen-wiskunde was dat al een jaar eerder. |
| Augustus 2031 Volledig ingevoerd | Scholen hebben tot dan de tijd om de kerndoelen volledig in hun onderwijs in te voeren. |
Bron: de implementatieplanning van het ministerie van OCW (maart 2026) en SLO. Planningen kunnen nog verschuiven; controleer daarom de actuele stand bij SLO voordat je je jaarplanning vastlegt.
Wat er verandert (en wat niet)
De kern van de verandering is niet dat digitale geletterdheid nieuw is. De meeste scholen deden er al iets aan, vaak via een losse les of een gastspreker. Wat wél verandert, is dat het onderwerp explicieter, structureler en toetsbaarder wordt. Een goedbedoelde eenmalige les volstaat niet meer als "we hebben het gehad". Er wordt gevraagd om een doorlopende leerlijn waarin leerlingen dit thema herhaaldelijk, op toenemend niveau, tegenkomen.
Dat vraagt om een andere manier van plannen dan bij een klassiek vak. Digitale geletterdheid raakt namelijk niet één vakgebied, maar loopt dwars door thema's heen: burgerschap, taal (informatie beoordelen), sociale veiligheid (online gedrag) en techniek (hoe werkt een algoritme eigenlijk).
Wat staat erin?
De kerndoelen beschrijven wat leerlingen aan het eind van de basisschool moeten kennen en kunnen. Voor digitale geletterdheid gaat het om onderwerpen die sterk overlappen met de vier SLO-domeinen van digitale geletterdheid:
- Praktisch en veilig omgaan met digitale middelen: apparaten en accounts gebruiken, wachtwoorden en privacy.
- Informatie en media: informatie zoeken én beoordelen, en begrijpen hoe media en algoritmes werken.
- Veilig en verantwoord online gedrag: wat je deelt, hoe je met anderen omgaat, en wat je doet als het misgaat.
- Digitale technologie begrijpen: hoe digitale systemen werken en welke rol ze in de samenleving spelen.
Voor de precieze formulering van de kerndoelen verwijzen we naar SLO. De indeling hierboven is een samenvatting in gewone taal.
Waarom "uitleggen" niet hetzelfde is als "leren"
Hier zit de valkuil waar veel scholen tegenaan lopen. Een presentatie over phishing, een filmpje over online pesten, een les over wachtwoorden: het voelt als een afgevinkt onderwerp, maar de vraag is of het blijft hangen. Onderzoek naar hoe leren werkt is daar vrij eenduidig over: kennis die je passief ontvangt (luisteren, kijken, lezen) beklijft aanzienlijk minder goed dan kennis die je actief toepast: een keuze maken, een fout maken en de gevolgen daarvan direct zien, een patroon zelf ontdekken in plaats van het te horen.
Voor een onderwerp als digitale weerbaarheid is dat verschil extra groot, omdat het uiteindelijk niet gaat om feitenkennis ("phishing bestaat uit drie kenmerken"), maar om een vaardigheid die je in het moment zelf moet toepassen: herken je het signaal wanneer het er echt toe doet, niet alleen op een toets.
Wat moet je nu al doen? Een stappenplan
- Inventariseer wat er al gebeurt (dit schooljaar). Welke lessen, projecten en gastlessen over digitale geletterdheid geven jullie al, in welke groep, en welke domeinen raken ze?
- Zoek de gaten. Leg het overzicht naast de vier domeinen. Vaak blijkt dat mediawijsheid of computational thinking nauwelijks aan bod komt, of alleen in groep 8.
- Leg een doorlopende leerlijn vast. Verdeel de onderwerpen over de groepen, van concreet in de middenbouw naar meer nuance in de bovenbouw. Neem dit op in je schoolplan.
- Kies materiaal dat toepassen centraal zet. Liever een paar lessen waarin leerlingen zelf iets doorzien dan veel lessen waarin ze alleen luisteren.
- Leg vast wat je doet. Noteer per klas welke onderdelen aan bod kwamen en hoe. Dat helpt bij het bijsturen, en bij een gesprek met de inspectie.
Wil je weten waar de inspectie op let? Lees wat de onderwijsinspectie vraagt over digitale geletterdheid.
Veelgestelde vragen
Wanneer worden de kerndoelen digitale geletterdheid verplicht?
Volgens de planning van het ministerie van OCW gaan de kerndoelen digitale geletterdheid in augustus 2027 wettelijk in, en werken scholen ermee vanaf schooljaar 2027–2028. Scholen hebben daarna tot augustus 2031 om ze volledig in te voeren.
Wat is het verschil tussen de conceptkerndoelen en de definitieve kerndoelen?
SLO deelde de kerndoelen eerst als concept en paste ze daarna aan op basis van reacties uit het onderwijs. De bijgestelde versie wordt vaak "definitieve conceptkerndoelen" genoemd. Pas als ze wettelijk zijn vastgelegd, zijn het de officiële kerndoelen.
Is één les per jaar genoeg?
Nee. De nieuwe kerndoelen gaan uit van een doorlopende leerlijn: leerlingen komen het onderwerp meerdere keren tegen, op toenemend niveau. Een losse les of gastles is een goede aanvulling, maar geen leerlijn.
Moeten we nu al iets doen?
Verplicht is het nog niet, maar vrijwillig ermee werken mag sinds augustus 2025 al. Het is verstandig om nu te inventariseren wat jullie doen en waar de gaten zitten. Dan bouw je je leerlijn rustig op voordat de kerndoelen in 2027 ingaan, in plaats van alles in één schooljaar te moeten regelen.
Wat heeft digitale geletterdheid met de SLO-domeinen te maken?
De vier SLO-domeinen (ICT-basisvaardigheden, informatievaardigheden, mediawijsheid en computational thinking) zijn een handige kapstok om te zien of je leerlijn compleet is. De onderwerpen ervan komen terug in de kerndoelen.
Op zoek naar een manier om digitale weerbaarheid structureel én interactief in te vullen, passend bij verschillende leeftijdsgroepen? Bekijk het volledige aanbod van Asperity.
Bekijk het aanbod →